دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه اعلام کرد ایالات متحده به سمت در دست گرفتن کنترل ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا حرکت خواهد کرد و از شرکتهای بزرگ انرژی آمریکا دعوت میکند میلیاردها دلار برای بازسازی صنعت نفت بهشدت آسیبدیده این کشور سرمایهگذاری کنند. این اظهارات، آینده انرژی ونزوئلا و تأثیر آن بر بازار جهانی نفت را بار دیگر به کانون توجه بازگرداند.
بر اساس دادههای اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، ونزوئلا حدود ۳۰۳ میلیارد بشکه ذخایر اثباتشده نفت خام در اختیار دارد؛ رقمی معادل نزدیک به یکپنجم کل ذخایر جهان. هرچند معاملات آتی نفت در تعطیلات آخر هفته انجام نمیشود، اما سخنان ترامپ بلافاصله گمانهزنیها درباره پیامدهای بلندمدت این اقدام بر عرضه، قیمتها و ژئوپلیتیک را برانگیخت. ترامپ همچنین گفت آمریکا در کوتاهمدت و در چارچوب دوره گذار، عملاً بر دولت ونزوئلا نظارت خواهد داشت.
ترامپ در یک نشست خبری در مارالاگو گفت: «ما شرکتهای بسیار بزرگ نفتی ایالات متحده ــ بزرگترینها در جهان ــ را وارد میکنیم تا میلیاردها دلار هزینه کنند و زیرساختهای بهشدت فرسوده، یعنی زیرساختهای نفتی، را تعمیر کنند.»
کنترل گنجینه نفتی ونزوئلا
با وجود در اختیار داشتن بزرگترین ذخایر اثباتشده نفت جهان، تولید واقعی ونزوئلا بسیار محدود است. این کشور در حال حاضر حدود یک میلیون بشکه در روز تولید دارد که تنها ۰.۸ درصد از تولید جهانی نفت خام را شامل میشود. این رقم کمتر از نصف سطح تولید پیش از به قدرت رسیدن نیکلاس مادورو در سال ۲۰۱۳ و کمتر از یکسوم تولید ۳.۵ میلیون بشکهای پیش از دوران دولتهای سوسیالیستی است.
تحریمهای بینالمللی، بحران اقتصادی طولانیمدت و سالها کمبود سرمایهگذاری همگی در فروپاشی این صنعت نقش داشتهاند. EIA اشاره میکند زیرساختهای انرژی ونزوئلا بهشدت فرسوده شده و این موضوع ظرفیت تولید را بهطور قابل توجهی کاهش داده است. شرکت دولتی PDVSA اعلام کرده بسیاری از خطوط لوله کلیدی طی حدود ۵۰ سال گذشته نوسازی نشدهاند و برآورد میکند برای بازگرداندن تولید به اوج تاریخی، دستکم ۵۸ میلیارد دلار سرمایهگذاری لازم است.
فیل فلین، تحلیلگر ارشد بازار در Price Futures Group، گفت: «برای بازار نفت، این میتواند یک رویداد تاریخی باشد. رژیم مادورو و هوگو چاوز عملاً صنعت نفت ونزوئلا را غارت کردند.»
تاثیر محدود کوتاهمدت بر قیمت نفت
از منظر بازار، سطح فعلی تولید ونزوئلا آنقدر پایین است که در کوتاهمدت نمیتواند معادلات عرضه جهانی را بهطور معنادار تغییر دهد. قیمت نفت در سال جاری تحت فشار نگرانیها درباره مازاد عرضه باقی مانده؛ در شرایطی که اوپک تولید را افزایش داده و تقاضای جهانی به دلیل تورم مداوم و رشد اقتصادی ضعیفتر، کاهش یافته است.
نفت خام آمریکا زمانی که دولت ترامپ توقیف نفت از کشتیهای ونزوئلایی را آغاز کرد، برای مدت کوتاهی به بالای ۶۰ دلار در هر بشکه صعود کرد، اما سپس دوباره به محدوده ۵۷ دلار بازگشت. تحلیلگران انتظار دارند واکنش فوری قیمتها محدود باشد، مگر آنکه شرایط به بیثباتی گستردهتری منجر شود.
فلین گفت: «از نظر روانی شاید کمی به قیمتها کمک کند، اما نفت ونزوئلا را میتوان بهراحتی با ترکیبی از تولیدکنندگان جهانی جایگزین کرد.»
ظرفیت نفتی ونزوئلا و معادلات پالایشی
بخش عمده ذخایر ونزوئلا از نفت خام سنگین و ترش تشکیل شده که استخراج و پالایش آن به تجهیزات ویژه و دانش فنی پیشرفته نیاز دارد. هرچند فرآوری این نوع نفت دشوارتر است، اما برای تولید گازوئیل، آسفالت و سوختهای مورد استفاده در صنایع سنگین اهمیت بالایی دارد. گازوئیل بهویژه همچنان با کمبود عرضه جهانی مواجه است؛ موضوعی که تا حدی به تحریمهای طولانیمدت نفت ونزوئلا بازمیگردد.
برای ایالات متحده، دسترسی دوباره به نفت ونزوئلا میتواند از نظر راهبردی جذاب باشد. به گفته فلین، بسیاری از پالایشگاههای آمریکا در اصل برای فرآوری نفت سنگین ونزوئلا طراحی شدهاند و در مقایسه با نفت سبکتر و شیرین آمریکا، با این نوع خوراک کارایی بالاتری دارند. نزدیکی جغرافیایی ونزوئلا و هزینه نسبتاً پایین هر بشکه نیز بر جذابیت آن میافزاید، با وجود نیاز به فرآوری پیچیدهتر.
فلین گفت: «اگر واقعاً این روند بهخوبی پیش برود ــ و تا اینجا شبیه یک عملیات حسابشده است ــ و شرکتهای آمریکایی اجازه پیدا کنند به ونزوئلا بازگردند و صنعت نفت را بازسازی کنند، میتواند قواعد بازی بازار جهانی نفت را تغییر دهد.»
بازسازی صنعتی که فروپاشیده است
ترامپ صنعت نفت ونزوئلا را «کاملاً شکستخورده» توصیف کرد و گفت تولید بهطور چشمگیری کمتر از ظرفیت بالقوه آن است. او بار دیگر تأکید کرد غولهای انرژی آمریکا مأمور ترمیم زیرساختها و احیای تولید خواهند شد و در عین حال برای این کشور درآمدزایی میکنند.
ترامپ گفت: «در مقایسه با ظرفیتی که میتوانستند داشته باشند، تقریباً هیچ چیزی پمپاژ نمیکردند.»
گام بعدی بازارهای نفت
تحلیلگران انرژی هشدار میدهند هر افزایش معنادار در تولید نفت ونزوئلا سالها زمان میبرد، نه چند ماه. باب مکنالی، رئیس Rapidan Energy Group، گفت اثر قیمتی این تحولات احتمالاً محدود باقی میماند، مگر آنکه مداخله آمریکا به ناآرامیهای گسترده منجر شود.
مکنالی گفت: «مسئله این است که یک ونزوئلای طرفدار آمریکا با چه سرعتی میتواند تولید خود را افزایش دهد.» او افزود برداشت بازار ممکن است سریعتر از واقعیت تغییر کند. «ونزوئلا میتواند موضوع بسیار بزرگی باشد، اما نه در بازه ۵ تا ۱۰ سال آینده.»
با بازگشایی بازارهای نفت، سرمایهگذاران به دنبال نشانههایی خواهند بود که آیا آمریکا میتواند یک چرخش پایدار در صنعت نفت ونزوئلا رقم بزند یا خیر. هلیما کرافت، رئیس استراتژی جهانی کالا در RBC Capital Markets، گفت موفقیت این مسیر به آن بستگی دارد که ونزوئلا بتواند از سابقه ناکام تلاشهای پیشین آمریکا برای تغییر رژیم فاصله بگیرد.
کرافت گفت: «رئیسجمهور ترامپ نشان داد که آمریکا دوباره وارد فاز nation-building شده است.» او تأکید کرد برای آنکه بازار بتواند احیای پایدار تولید نفت ونزوئلا را قیمتگذاری کند، جزئیات بسیار بیشتری لازم است.
آماده شروع معامله در بازار فارکس هستید؟ همین امروز به iXBroker بپیوندید و مسیر معاملاتی خود را آغاز کنید.
