یکی از مهمترین مفاهیمی که هر معاملهگر باید آن را جدی بگیرد، کال مارجین (Call Margin) است؛ موضوعی که اگر به درستی درک نشود، میتواند خیلی سریع حساب معاملاتی را دچار مشکل کند. اگر برای شما هم سوال شده که کال مارجین چیست و چطور اتفاق میافتد، با این مقاله از مجله iX Broker همراه باشید.
کال مارجین (Call Margin) چیست؟
کال مارجین به زبان ساده یعنی ضرر معاملات شما آنقدر زیاد شده که دیگر پول کافی در حساب برای باز نگه داشتن آنها وجود ندارد.
در چنین وضعیتی، بروکر به شما هشدار میدهد و اگر کمبود حسابتان را جبران نکنید، ممکن است معاملههای دیگری که در بروکر باز کردید را ببندند تا از ضرر بیشتر جلوگیری شود.
چه زمانی کال مارجین اتفاق میافتد؟
کال مارجین معمولا وقتی میافتد که فرد درست ریسک را مدیریت نکرده و با حجم بالا یا بدون برنامه وارد معامله شده است. کال مارجین پایان سرمایهگذاری نیست اما نشانهای جدی است که نشان میدهد کل فرآیند معاملهگری، تحلیل و مدیریت سرمایه باید بازبینی شود.
هدف مارجین کال چیست؟
طبق گفتههای وبسایت Investopedia، مارجین کال برای این انجام میشود که:
- حساب شما از حداقل مارجین نگهداری پایینتر نرود
یعنی حساب باید حداقل پشتوانهای داشته باشد تا معاملهها قابل نگهداری باشند.
- از منفی شدن حساب و بدهکار شدن جلوگیری شود
اگر بازار سریع حرکت کند، ممکن است زیان از موجودی بیشتر شود؛ مارجین کال برای پیشگیری است.
- ریسک کارگزار یا صرافی کنترل شود
چون کارگزار یا بروکر نمیخواهد زیان شما تبدیل به بدهی شود یا قابل وصول نباشد.
- به شما فرصت اقدام داده شود قبل از بستن اجباری معاملات
معمولا شما میتوانید یکی از این کارها را انجام دهید:
- واریز وجه یا اضافه کردن وثیقه
- بستن بخشی از معاملات
- کم کردن حجم پوزیشنها / کاهش لوریج
- گاهی جابجایی سرمایه بین کیف پولها/ساباکانتها (در بعضی صرافیها)
کال مارجین شدن در فارکس
ر بازار فارکس، چون قیمتها ممکن است سریع بالا و پایین شوند و معاملهها با اهرم انجام میشوند، خطر کال مارجین بیشتر است. یعنی حتی یک حرکت کوچک در قیمت هم میتواند ضرر بزرگی درست کند.
خیلی از ایرانیها بازارهایی مثل طلا، دلار، مسکن، بیتکوین و ارز دیجیتال را میشناسند، اما فارکس با این بازارها یک فرق مهم دارد: در فارکس به خاطر لوریج، سود و ضرر چند برابر میشود.
لیکوئید شدن (Liquidation) چیست؟
گفتیم اگر به هشدار کال مارجین توجه نکنید، بروکر ناچار میشود سایر حسابهای باز شما را ببندد تا بیشتر از این ضرر نکنید. به این وضعیت لیکوئید (Liquidation) میگویند.
به عبارت دیگر، اگر تریدر به هشدار مارجین کال واکنش نشان ندهد، یا بازار آنقدر سریع و شدید حرکت کند که ارزش حساب (Equity) خیلی زود پایین بیاید، بروکر برای جلوگیری از ضرر بیشتر وارد عمل میشود. در این حالت، سیستم بروکر ممکن است معاملهها را بهصورت خودکار ببندد تا ضرر از پولی که داخل حساب دارید بیشتر نشود. به این اتفاق معمولا لیکوئید شدن اجباری (Forced Liquidation) یا استاپاوت (Stop Out) میگویند.
اما استاپ اوت به چه چیزی میگویند؟
استاپاوت (Stop Out) یعنی چه؟
هر بروکر درصد مشخصی برای رسیدن به مارجین تعیین میکند. استاپ اوت یک حد بحرانی است. یعنی جایی که ارزش حساب شما به درصد مشخصی از مارجین لازم برای نگه داشتن معاملههای باز میرسد.
همانطور که گفتیم این درصد در هر بروکر متغیر است (مثلا ۲۰٪ یا ۳۰٪) وقتی سطح مارجین (Margin Level) به این عدد برسد، بروکر بدون اجازه گرفتن از شما، شروع به بستن معامله میکند.
در استاپ اوت (Stop Out) معاملهها به چه ترتیبی بسته میشوند؟
در استاپاوت، معاملهها معمولا از بیشترین ضرر به کمترین ضرر بسته میشوند. یعنی بروکر اول سراغ معاملهای میرود که بیشتر از بقیه در زیان است. اگر با بستن آن معامله وضعیت حساب بهتر نشود، معاملههای بعدی هم یکی یکی بسته میشوند تا حساب از حالت خطر خارج شود.
البته این ترتیب ممکن است در بعضی بروکرها کمی فرق داشته باشد، اما در بیشتر موارد اولویت با بستن معاملههای زیاندهتر است.
هدف از استاپ اوت (Stop Out) چیست؟
- حفاظت از بروکر: بروکر معاملهها را میبندد تا ضرر بیشتر نشود و پولی که در اختیار معاملهگر گذاشته، حفظ شود.
- حفاظت از معاملهگر: این کار باعث میشود حساب معاملهگر بیشتر از حد موجودیاش وارد ضرر نشود و به بدهی نرسد.
استاپ اوت یا بستن معاملهها تا کجا ادامه دارد؟
این روند معمولا آنقدر ادامه پیدا میکند تا سطح مارجین حساب دوباره از حد استاپاوت بالاتر برود. یعنی معاملهها یکی یکی بسته میشوند تا حساب از وضعیت خطر خارج شود.
به زبان ساده، لیکوئید شدن اجباری نتیجه استفاده نادرست از اهرم است؛ یعنی ضررها واقعی میشوند و بخش بزرگی از سرمایه تریدر از بین میرود.
جدول تفاوت کال مارجین، استاپ اوت (لیکوئید شدن) و بالانس منفی
| مورد | کال مارجین (Call Margin) |
استاپاوت / لیکوئید شدن (Stop Out / Liquidation) | بالانس منفی (Negative Balance) |
| چیست؟ | هشدار | اقدام اجباری بروکر | نتیجه خیلی بد (بدهکار شدن) |
| چه هدفی دارد؟ | به معاملهگر فرصت میدهد حساب را نجات دهد | جلوگیری از بدتر شدن ضرر و کنترل ریسک حساب | یعنی ضرر از پول داخل حساب هم بیشتر شده |
| کی اتفاق میافتد؟ | وقتی ارزش حساب (Equity) خیلی کم میشود و حساب وارد خطر میشود | وقتی وضعیت از حد خطر رد میشود و به حد استاپاوت میرسد (مثلاً ۲۰٪) | وقتی بازار خیلی سریع حرکت کند و بستن معاملهها دیر انجام شود یا کافی نباشد |
| چه اتفاقی میافتد؟ | باید پول واریز کنید یا ریسک را کم کنید (مثلاً حجم را پایین بیاورید/معامله ببندید) | بروکر خودکار معاملهها را میبندد (معمولاً از زیاندهترینها) | ممکن است حساب منفی شود و بدهی ایجاد شود |
| قابل جبران است؟ | بله (اگر سریع اقدام کنید) | معمولاً نه (چون معاملهها بسته شدهاند) | فقط اگر بروکر حفاظت از بالانس منفی داشته باشد، بدهی از شما گرفته نمیشود |
چرا کال مارجین اتفاق میافتد؟
- اهرم خیلی بالا: با لوریجهای سنگین (مثلا 1:1000) حتی یک حرکت کوچک قیمت میتواند ضرر بزرگی بسازد و مارجین را خالی کند.
- ورود بدون برنامه: معامله بدون استراتژی و مدیریت ریسک باعث میشود حجم معامله نامناسب انتخاب شود و حساب سریع تحت فشار برود.
- معامله احساسی: ترس و طمع باعث میشود دیر خارج شوند، اضافه معامله کنند یا حجم را بیشتر از توان حساب بگیرند.
- نداشتن حد ضرر: بعضیها فکر میکنند «بازار برمیگردد» و معاملهی ضررده را نگه میدارند؛ ضرر بزرگ میشود و مارجین کال پیش میآید.
- نوسان شدید بازار: داراییهایی مثل طلا و بیتکوین ممکن است در زمان کوتاه حرکتهای تند داشته باشند؛ وقتی حجم معامله زیاد باشد، همین نوسانها کافی است تا حساب به مارجین کال برسد.
چطور از call Margin جلوگیری کنیم؟
برای جلوگیری از کال مارجین کافی است با فرمول زیر، مارجین لول حساب را بالا نگه دارید.
- حجم معامله کمتر
- اهرم پایینتر
- حد ضرر
- نگه داشتن فری مارجین کافی
فرمول کال مارجین
Margin Level = (Equity / Used Margin) × 100
سطح مارجین = (ارزش لحظهای حساب / مارجینِ درگیرِ معاملات باز) × 100
مارجین، مارجین آزاد و سطح مارجین به زبان ساده
| مفهوم | معنی ساده |
| مارجین | مبلغی از پول حساب که برای باز نگهداشتن معامله کنار گذاشته و موقتا قفل میشود. |
| مارجین آزاد | پولی که هنوز درگیر معاملهها نشده و میتوانید با آن معامله جدید باز کنید یا افت حساب را تحمل کنید. |
| سطح مارجین | نسبتی که نشان میدهد حساب شما چقدر در برابر ضرر، توان نگهداری معاملات را دارد. اگر خیلی پایین بیاید، خطر کال مارجین ایجاد میشود. |
آیا استفاده از اهرم بالا در کال مارجین خطرناک است؟
همانطور که از نقش اهرم در کال مارجین گفتیم، اهرم بالا به تنهایی بد نیست؛ بلکه استفادهی اشتباه از آن خطرناک است.
بعضی معاملهگرها اهرمهای خیلی بالا مثل 1:500 یا 1:1000 میگیرند، اما با حجم معامله خیلی کم وارد میشوند. اگر مدیریت سرمایه را رعایت کنید، اهرم بالا لزوما مشکلساز نمیشود.
مشکلی که معمولا برای تازهکارها پیش میآید این است که اهرم بالا را میبینند و وسوسه میشوند با حجم زیاد معامله کنند. در این حالت، یک حرکت کوچک قیمت میتواند سریعا حساب را به کال مارجین برساند.
چرا تریدرهای ایرانی بیشتر کال مارجین میشوند؟
تریدرهای ایرانی به چند دلیل زیر بیشتر کال مارجین میشوند:
- ورود هیجانی به بازار: خیلیها تحت تاثیر خبر، جو بازار یا حرف دیگران معامله میکنند.
- آموزش ناکافی: بعضیها با آموزش کم وارد فارکس میشوند و فکر میکنند سریع میتوانند سود بگیرند.
- نگاه اشتباه به بازار: بعضی افراد با ذهنیت بازارهایی مثل دلار، طلا یا مسکن وارد فارکس میشوند، در حالی که فارکس قواعد و سرعت متفاوتی دارد.
در نتیجه، تصمیمهای عجولانه و نداشتن مدیریت ریسک باعث میشود احتمال کال مارجین بیشتر شود.
با بروکر مطمئن، از کال مارجین شدن جلوگیری کنید!
در بازارهای مالی، سرعت اجرا اهمیت زیادی دارد. انتخاب بروکری با اجرای سریع سفارشها و تیم پشتیبانی میتواند به معاملهگر کمک کند تصمیمهای خود را بهموقع اجرا کند و کنترل بهتری روی ریسک داشته باشد. در iX Broker، سرعت بالا و اتصال مستقیم به تریدینگ ویو این امکان را فراهم میکند که تحلیل و اجرای معامله در مسیر سادهتر و سریعتری انجام شود.
با نصب اپلیکیشن آی ایکس بروکر میتوانید در شرایط پرنوسان، مدیریت بهتری روی معاملات خود داشته و احتمال نزدیک شدن حساب به محدوده کال مارجین را کمتر کنید.
