ریزش ارزش دلار موجب جهش بیسابقه سرمایهگذاری در اوراق بدهی کشورهای در حال توسعه و ثبت بهترین بازدهی 16 سال اخیر شد.
در حالیکه دلار آمریکا با شدیدترین افت دهههای اخیر روبهرو شده، بازارهای نوظهور با جذب میلیاردها دلار سرمایه، رکوردی تاریخی در بازدهی اوراق بدهی محلی به ثبت رساندهاند. این چرخش سرمایهگذاری، نشانهای مهم از کاهش اعتماد به قدرت جهانی دلار و افزایش جذابیت داراییهای بومی اقتصادهای نوظهور است.
افول تاریخی دلار؛ موتور محرک بازارهای نوظهور
سال 2025 برای دلار آمریکا با عملکردی ناامیدکننده همراه بوده است. دلار طی نیمه نخست سال، بیش از 11 درصد از ارزش خود را از دست داده؛ رقمی که یادآور دوران پرتلاطم دهه 1970 است. این کاهش ارزش در برابر 19 ارز از 23 ارز بازارهای نوظهور اتفاق افتاده و در برابر 10 ارز، افتی بیش از 10 درصدی رقم زده است.
تحلیلگران بر این باورند که کاهش اعتماد به ثبات سیاستهای مالی و پولی ایالات متحده، به ویژه پس از نوسانات پیدرپی در نرخ بهره و فضای سیاسی داخلی، موجب شده تا سرمایهگذاران بینالمللی نگاه خود را به سایر نقاط جهان معطوف کنند.
بازدهی بیسابقه در اوراق بدهی محلی
همزمان با افت دلار، شاخص اوراق بدهی محلی کشورهای در حال توسعه در شش ماه نخست سال، بازدهی خارقالعادهای معادل 12.1 درصد را ثبت کرده است. این رقم از سال 2009 تاکنون بیسابقه بوده و از بازدهی اوراق مبتنی بر ارزهای خارجی که تنها 5.4 درصد رشد داشتهاند، بهمراتب بیشتر است.
ادوین گوتیرز، رئیس بخش اوراق بدهی دولتی بازارهای نوظهور در شرکت Aberdeen، میگوید:
«هیچکس چنین ضعف شدیدی را برای دلار پیشبینی نکرده بود. اگرچه ما انتظار داشتیم اوراق بدهی محلی عملکرد بهتری داشته باشند، اما نه با این شدت.»
هجوم سرمایهگذاران به صندوقهای بدهی
بر اساس گزارش بانک آمریکا، صندوقهای سرمایهگذاری در اوراق بدهی بازارهای نوظهور تاکنون بیش از 21 میلیارد دلار جذب کردهاند. این صندوقها برای یازدهمین هفته متوالی شاهد ورود سرمایه بودهاند. فقط در هفته منتهی به دوم ژوئیه، مبلغ 3.1 میلیارد دلار سرمایه جدید وارد این صندوقها شده است.
این آمارها از تغییر جهت چشمگیر جریان سرمایه در سطح جهانی حکایت دارد. اکنون سرمایهگذاران به دنبال امنیت، بازدهی بالا و تنوع ارزی بیشتر در بازارهای در حال توسعه هستند؛ شرایطی که مدتها زیر سایه سلطه دلار نادیده گرفته میشد.
نقش سیاستهای پولی در کشورهای نوظهور
یکی از دلایل جذابیت روزافزون این بازارها، ظرفیت بالای آنها برای کاهش نرخ بهره در آینده نزدیک است. لوئیس جونز، مدیر اوراق بدهی در شرکت William Blair، در این خصوص میگوید:
«بانکهای مرکزی بازارهای نوظهور فضای بیشتری برای کاهش نرخها دارند. همچنین ادامه تضعیف دلار در برابر یورو، از نگاه سرمایهگذاران اروپایی نیز این بازارها را جذابتر کرده است.»
با کاهش نرخ بهره، هزینه تأمین مالی کاهش مییابد که این مسئله موجب رونق بیشتر اقتصادی در کشورهای در حال توسعه و جذب بیشتر سرمایهگذاران خارجی خواهد شد.
درخشش آمریکای لاتین در میان بازارهای نوظهور
در میان بازارهای نوظهور، اقتصادهای آمریکای لاتین بهویژه مکزیک و برزیل، بهترین عملکرد را از خود نشان دادهاند. اوراق دولتی مکزیک (امبونوس) تاکنون 22 درصد بازدهی داشتهاند، در حالیکه برخی اوراق برزیل تا بیش از 29 درصد رشد کردهاند. این رشد عمدتاً پس از اصلاحات پولی و توقف چرخه افزایش نرخ بهره در برزیل آغاز شده است.
آدریانا کریستیا، مدیر ارشد سرمایهگذاری در شرکت Pictet Asset Management، نیز اشاره میکند:
«ما همچنان به اوراق مکزیک متعهد هستیم و از فرصتهای سرمایهگذاری در بازارهای نوظهور در آمریکای لاتین، اروپا، خاورمیانه و آسیا نیز بهره میبریم.»
چشمانداز پیشرو؛ آیا این روند ادامهدار خواهد بود؟
تحلیلگران معتقدند مادامیکه سیاستهای پولی ایالات متحده با عدم قطعیت همراه باشد و دلار در مسیر تضعیف باقی بماند، جذابیت بازارهای نوظهور ادامه خواهد داشت. افزایش تمایل جهانی به داراییهای بومی و اوراق بدهی محلی میتواند موجب پایداری جریان ورود سرمایه به این بازارها شود.
همچنین با ثبات نسبی سیاسی و اقتصادی در برخی از این کشورها و توانایی در مدیریت تورم و نرخ بهره، این بازارها در آستانه ورود به دورهای از رشد پایدار و جذاب برای سرمایهگذاران بینالمللی هستند.
