حکم دادگاه آمریکا علیه تعرفههای ترامپ، بازارها را آرام کرد اما ابهاماتی تازه درباره آینده تجارت جهانی ایجاد کرده است.
حکم اخیر دادگاه تجارت ایالات متحده مبنی بر غیرقانونی بودن بخش عمدهای از تعرفههای تجاری دولت دونالد ترامپ، واکنشهای متفاوتی را در بازارهای مالی جهان به همراه داشت. در حالی که برخی فعالان اقتصادی نفس راحتی کشیدند، این تحول نگرانیهایی تازه درباره آینده سیاستهای تجاری واشنگتن ایجاد کرده است.
سیاست تجاری ترامپ زیر تیغ قانون
در یک تحول مهم که بازتاب گستردهای در محافل اقتصادی و سیاسی جهان داشته، دادگاه تجارت ایالات متحده بخش عمدهای از تعرفههای تجاری اعمالشده از سوی رئیسجمهور پیشین، دونالد ترامپ را غیرقانونی اعلام کرد. این حکم که روز چهارشنبه صادر شد، نهتنها بازارهای مالی را تا حدودی آرام کرد بلکه موجی از ابهام نسبت به آینده روابط تجاری آمریکا با دیگر کشورها به همراه آورد.
این رأی، سیاست اصلی دولت ترامپ مبنی بر استفاده از تعرفهها بهعنوان اهرم فشار در مذاکرات تجاری را زیر سوال برده و از نظر حقوقی دامنه اختیارات رئیسجمهور را محدود کرده است. هرچند دولت ترامپ اعلام کرده که این حکم را مورد تجدیدنظر قرار خواهد داد، تحلیلگران معتقدند که فضای بیثباتی در روابط تجاری جهانی همچنان ادامه خواهد داشت.
واکنش بازارهای مالی و کشورهای همکار
پس از اعلام حکم، شاخصهای آتی سهام در والاستریت بیش از ۱.۵ درصد رشد داشتند و ارزش دلار آمریکا در برابر ین ژاپن و فرانک سوئیس نیز به ترتیب ۰.۲ و ۰.۳ درصد افزایش یافت. بخشهایی مانند صنایع نیمهرسانا، بانکداری، کالاهای لوکس و خودروسازی که پیشتر به شدت از تعرفهها آسیب دیده بودند، جزو برندگان اولیه این تحول به شمار رفتند.
در سطح بینالمللی، دولت آلمان و کمیسیون اروپا از اظهار نظر مستقیم در خصوص رأی دادگاه خودداری کردند. سخنگوی وزارت اقتصاد آلمان اعلام کرد: «از آنجا که پرونده حقوقی همچنان در جریان است، نمیتوانیم موضعگیری رسمی داشته باشیم. با این حال، همچنان امیدواریم راهحل متقابلاً سودمندی میان کمیسیون اروپا و دولت آمریکا حاصل شود.»
پیامدهای سیاسی و اقتصادی
تصمیم دادگاه در حالی صادر شده که دولت ترامپ پس از انتقادات گسترده به دلیل پیامدهای منفی اقتصادی ناشی از تعرفهها، در دوم آوریل بخشی از آنها را بهمدت ۹۰ روز به حالت تعلیق درآورد و وعده داد مذاکرات دوجانبه با شرکای تجاری را دنبال کند. با این حال، بهجز توافق اخیر با بریتانیا، پیشرفت ملموسی در سایر مذاکرات حاصل نشده است.
تحلیلگران هشدار میدهند که تعلیق اجرای تعرفهها ممکن است کشورهایی نظیر ژاپن را از سرعتبخشیدن به توافقات تجاری با آمریکا باز دارد و منجر به تأخیرهای بیشتر شود.
جورج لاگاریا، اقتصاددان ارشد مؤسسه Forvis Mazars در اینباره میگوید: «اگر تجدیدنظر موفق نباشد، دستاورد اصلی این حکم زمان است؛ همچنین سقف جدیدی برای گستردگی تعرفهها تعیین شده است که فعلاً بالاتر از ۱۵ درصد نمیرود.»
تأثیر بر شرکتهای بزرگ
جنگ تجاری ترامپ تأثیرات سنگینی بر تولیدکنندگان در صنایع مختلف گذاشته است؛ از برندهای لوکس و کفشهای ورزشی گرفته تا لوازم خانگی و خودروسازان. افزایش هزینه مواد اولیه، اختلال در زنجیره تأمین و نیاز به بازنگری در استراتژیهای تجاری، شرکتهای بزرگی مانند جنرال موتورز، فورد و حتی تولیدکنندگان نوشیدنی مانند Diageo را وادار به لغو پیشبینیهای مالی خود برای سال جاری کرده است.
جمعبندی
هرچند رأی دادگاه گامی مثبت در راستای محدودسازی اقدامات تجاری یکجانبه ارزیابی میشود، اما عدم قطعیت در مسیر سیاستگذاریهای آتی و روند تجدیدنظر این حکم میتواند همچنان بازارها و تصمیمگیرندگان اقتصادی را در حالت انتظار و احتیاط نگه دارد. آنچه مسلم است، این تحول میتواند زمینه را برای بازتعریف نقش آمریکا در تجارت جهانی فراهم آورد.
