مقام سابق ارزی ژاپن میگوید آمریکا بعید است برای افزایش ارزش ین به ژاپن فشار بیاورد، حتی با وجود نگرانیهای ترامپ درباره مازاد تجاری.
با وجود اظهارات رئیسجمهور ترامپ درباره مازاد تجاری ژاپن با آمریکا، به نظر میرسد که ایالات متحده برنامهای برای فشار به ژاپن جهت تقویت ین نداشته باشد. این ارزیابی را ماساتسوگو آساکاوا، مقام سابق ارزی ژاپن، ارائه داده است و آن را نشانهای از ثبات در دیپلماسی پولی میان دو کشور میداند.
تنشهای تجاری ژاپن و آمریکا در دوره جدید ترامپ
بازگشت دونالد ترامپ به کاخ سفید، بار دیگر بحث مازاد تجاری میان آمریکا و متحدانش را به صدر اخبار بازگردانده است؛ از جمله ژاپن که رئیسجمهور آمریکا آن را به تضعیف عمدی ین برای تقویت صادرات متهم کرده است. با این حال، مقامات ژاپنی همچنان آرام و محتاط عمل میکنند.
ماساتسوگو آساکاوا، که بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ معاون وزیر دارایی ژاپن در امور بینالملل بوده، در گفتگو با رویترز اعلام کرد که با وجود این سخنان، هیچ نشانهای از فشار مستقیم آمریکا برای تغییر سیاست ارزی ژاپن دیده نمیشود.
احتمال تکرار توافقی مانند «پلازا» بسیار پایین است
با کاهش قابل توجه ارزش دلار در سال جاری، برخی تحلیلگران احتمال تکرار توافق پلازا در سال ۱۹۸۵ را مطرح کردهاند؛ توافقی که با هدف تضعیف دلار و ایجاد تعادل در بازارهای ارزی جهانی شکل گرفت. اما آساکاوا این احتمال را رد میکند.
او میگوید: «دومین توافق پلازا بعید است.» وی به پیچیدگیهای جلب توافق کشورهای اروپایی و چین اشاره میکند و معتقد است در فضای ژئوپولیتیکی فعلی، چنین هماهنگیای بسیار دشوار است.
او همچنین هشدار داد که تضعیف دلار میتواند به افزایش نرخ تورم در داخل آمریکا منجر شود، مسئلهای که احتمالاً مورد نگرانی وزیر خزانهداری آمریکا، اسکات بسنت، نیز هست.
سیاست ارزی؛ همچنان در دست مقامات مالی
آساکاوا تأکید دارد که با وجود لحن تند ترامپ درباره ارز، سیاستهای ارزی همچنان در حیطهی تصمیمگیری وزرای دارایی باقی مانده و وارد مذاکرات سیاسی سطح بالا نشده است. وی یادآور شد که نخستوزیر پیشین ژاپن، شینزو آبه، در دوره اول ریاستجمهوری ترامپ موفق شد این اصل را تثبیت کند.
او گفت: «از آن زمان تاکنون، این دیدگاه که سیاست ارزی باید به مقامات مالی سپرده شود، در ساختار دولت آمریکا نهادینه شده است.»
در نخستین دیدار حضوری میان کاتسونوبو کاتو، وزیر دارایی ژاپن، و اسکات بسنت در آوریل امسال، دو طرف توافق کردند گفتوگویی سازنده درباره سیاستهای ارزی داشته باشند، اما هیچ چارچوب یا هدف مشخصی برای کنترل نرخ ارز تعیین نشد.
افت ارزش دلار؛ نتیجه تحرکات بازار، نه مداخله
در سال ۲۰۲۵، شاخص دلار که ارزش آن را در برابر شش ارز معتبر میسنجد، بیش از ۱۱ درصد کاهش یافته که بدترین عملکرد آن در نیمه اول سال از سال ۱۹۷۳ تاکنون بوده است. در همین دوره، ین ژاپن حدود ۷.۵ درصد در برابر دلار تقویت شده است.
با این حال، شواهدی مبنی بر دخالت ژاپن در بازار ارز وجود ندارد. کارشناسان معتقدند که این تغییرات بیشتر ناشی از عوامل بازار مانند انتظارات نرخ بهره، تورم در آمریکا و تمایلات ریسکپذیری سرمایهگذاران است.
آساکاوا تأکید میکند که ژاپن به اصول بازارمحور پایبند است و از هرگونه مداخله یا دستکاری ارزی خودداری میکند؛ سیاستی که در چارچوب تعهدات این کشور در گروههای G7 و G20 تعریف شده است.
پیامدهای این رویکرد برای سرمایهگذاران
سخنان آساکاوا برای سرمایهگذاران بازار ارز حاوی پیام آرامشبخشی است: با وجود هیاهوی سیاسی، چشمانداز پایداری در روابط ارزی میان واشنگتن و توکیو وجود دارد.
تا زمانی که سیاست مشخصی از سوی دولت آمریکا برای دخالت در نرخ ارز مطرح نشود، سرمایهگذاران احتمالاً تمرکز خود را بر دادههای تورمی، سیاستهای بهرهای و عوامل کلان اقتصادی خواهند گذاشت تا روند آینده جفتارز USD/JPY را تحلیل کنند.
استمرار سیاست محتاطانه در دیپلماسی ارزی ژاپن
آساکاوا که همچنان ارتباط نزدیکی با مقامات فعلی دارد، نگاهی دقیق به تداوم دیدگاه محافظهکارانه ژاپن در مدیریت سیاستهای پولی و ارزی ارائه میدهد. از منظر او، هدف ژاپن حفظ اعتبار در بازارهای جهانی و پرهیز از سیاسی شدن نرخ ارز است.
پیام نهایی او روشن است: با وجود بازگشت ترامپ به قدرت و لحن صریح او، بعید است که تقابل ارزی میان آمریکا و ژاپن در آینده نزدیک به وقوع بپیوندد.
