نارندرا مودی، نخستوزیر هند، بر تعهد خود برای بهبود روابط با چین تأکید کرد؛ نشانهای از بازتنظیم راهبردی تنها چند روز پس از آنکه ایالات متحده تعرفههای سنگینی بر صادرات هند اعمال کرد.
تغییر در هم پیمانیها در پی شوک تعرفهای
مودی روز یکشنبه در حاشیه نشست سازمان همکاری شانگهای (SCO) در تیانجین با رئیسجمهور چین، شی جینپینگ، دیدار کرد و گفت هند همچنان «متعهد به پیشبرد روابط بر پایه احترام متقابل، اعتماد و درک حساسیتها» است.
این اظهارات نخستین سفر مودی به چین پس از هفت سال را رقم زد و کمتر از یک هفته بعد از آن صورت گرفت که واشنگتن تعرفه ۵۰ درصدی بر کالاهای هندی وضع کرد؛ اقدامی در پاسخ به ادامه خرید نفت روسیه از سوی دهلی. تحلیلگران میگویند این تصمیم روند نزدیکی دهلی نو به پکن را در بحبوحه افزایش تنشهای تجاری با آمریکا سرعت بخشیده است.
شی نیز خواستار همکاری به جای رقابت شد و گفت: «مسئله مرزی نباید کل روابط چین و هند را تعریف کند» و باید توسعه اقتصادی در اولویت قرار گیرد. تلویزیون دولتی چین (CCTV) به نقل از او اعلام کرد که نشست تیانجین میتواند «روابط دوجانبه را به سطحی بالاتر ارتقا دهد».
از تنشهای مرزی تا تعامل اقتصادی
روابط دو غول آسیایی از زمان درگیری مرگبار در دره گالوان در لداخ در سال ۲۰۲۰ پرتنش بوده است، اما مقامهای دو کشور در ماههای اخیر گفتوگوها را تشدید کردهاند. دو رهبر روز یکشنبه بر پیشرفت در مدیریت مرزها تأکید کردند و از سرگیری پروازهای مستقیم – که از سال ۲۰۲۰ متوقف شده بود – را تأیید کردند.
چین اخیراً محدودیتها برای زائران هندی عازم تبت را کاهش داده و ممنوعیت صادرات عناصر نادر، کود و ماشینآلات حفاری تونل را برداشته است. در مقابل، هند اقدام به بازگشایی صدور ویزای گردشگری برای شهروندان چینی کرده است.
پکن همچنین در مناقشه هند با واشنگتن از دهلی نو حمایت کرده و شو فیهونگ، سفیر چین، در ماه جاری وعده داده است که «قاطعانه در برابر تعرفههای آمریکا علیه کالاهای هندی خواهد ایستاد».
سازمان همکاری شانگهای جایگاه جهانی خود را تقویت میکند
بیش از ۲۰ رهبر، از جمله ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه، در نشست دو روزه حضور دارند. این سازمان که در سال ۲۰۰۱ تأسیس شد، شامل چین، هند، روسیه، پاکستان، ایران و چند کشور آسیای میانه است. مجموعاً اعضا ۴۲ درصد جمعیت جهان را نمایندگی میکنند و حدود ۲۳ درصد از تولید ناخالص داخلی جهان – معادل ۲۴ تریلیون دلار – را در اختیار دارند.
چین و روسیه به طور فزایندهای سازمان همکاری شانگهای را بهعنوان جایگزینی برای اتحادهای تحت رهبری غرب معرفی کردهاند و پکن آن را چارچوبی «دموکراتیکتر» برای حکمرانی جهانی تبلیغ میکند.
تحلیلگران معتقدند مشارکت هند هم نشانهای از بازتنظیم سیاست خارجی این کشور است و هم پیامی به واشنگتن که دهلی نو گزینههایی فراتر از شراکت سنتی با ایالات متحده دارد.
